ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอภูเวียง
จังหวัด ขอนแก่น
อักษรโรมัน Amphoe Phu Wiang
รหัสทางภูมิศาสตร์ 4016
รหัสไปรษณีย์ 40150
1. ที่ตั้งและอาณาเขต อำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่นตั้งอยู่ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด (พิกัด 16°39′16″N, 102°22′37″E) ห่างจากกรุงเทพมหานครโดยทางรถยนต์ประมาณ 516 กิโลเมตร (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2038) มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองนาคำ และอำเภอโนนสัง (จังหวัดหนองบัวลำภู)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภออุบลรัตน์และอำเภอหนองเรือ
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองเรือและอำเภอชุมแพ
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเวียงเก่า
2. พื้นที่ อำเภอภูเวียงมีพื้นที่ประมาณ 621.6 ตารางกิโลเมตร ความหนาแน่นของประชากร 116 คนต่อตารางกิโลเมตร
3. ลักษณะภูมิประเทศ สภาพภูมิประเทศทั่วไปเป็นที่ราบสูงสลับกับกับภูเขา และติดกับเขื่อนอุบลรัตน์ ทางทิศตะวันออกเขตตำบลนาหว้าและตำบลหนองกุงเซิน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาภูเวียงสภาพดินเป็นดินปนทราย สถาพป่าไม้ชายทุ่งสลับกับทุ่งนา
4. ลักษณะภูมิอากาศ อำเภอภูเวียงอยู่ภายใต้อิทธิพลของลมมรสุมที่พัดประจำเป็นฤดูกาล 2 ชนิด โดยพัดจากทิศตะวันออกเฉียงเหนือในฤดูหนาว เรียกว่า มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ อิทธิพลของลมมรสุมจะทำให้บริเวณพื้นที่ของอำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น ประสบกับสภาพอากาศหนาวเย็นและแห้งแล้ง และมรสุมอีกชนิดหนึ่งคือ มรสุมตะวันตกเฉียงใต้ มรสุมนี้จะพัดจากทิศตะวันตกเฉียงใต้เป็นส่วนใหญ่ในช่วงฤดูฝน ทำให้อากาศชุ่มชื้นและมีฝนตกทั่วไป
5. การแบ่งเขตการปกครอง พื้นที่อำเภอภูเวียงมีเขตการปกครองจำแนกออกได้ 2 ลักษณะ คือ
5.1 เขตการปกครองตามลักษณะการปกครองท้องที่หรือราชการส่วนภูมิภาคทั้งอำเภอ แบ่งออกเป็น 11 ตำบล 144 หมู่บ้าน ได้แก่
1. บ้านเรือ (Ban Ruea) 9 หมู่บ้าน 7. หนองกุงเซิน (Nong Kung Soen) 9 หมู่บ้าน
2. หว้าทอง (Wa Thong) 8 หมู่บ้าน 8. สงเปือย (Song Pueai) 11 หมู่บ้าน
3. กุดขอนแก่น (Kut Khon Kaen) 15 หมู่บ้าน 9. ทุ่งชมพู (Thung Chomphu) 8 หมู่บ้าน
4. นาชุมแสง (Na Chum Saeng) 12 หมู่บ้าน 10. ดินดำ (Din Dam) 7 หมู่บ้าน
5. นาหว้า (Na Wa) 11 หมู่บ้าน 11. ภูเวียง (Phu Wiang) 8 หมู่บ้าน
6. หนองกุงธนสาร (Nong Kung Thanasan) 16 หมู่บ้าน
5.2 เขตการปกครองตามลักษณะการปกครองท้องถิ่นหรือราชการส่วนท้องถิ่น ท้องที่อำเภอภูเวียงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลภูเวียง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลภูเวียง
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเรือทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหว้าทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหว้าทองทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกุดขอนแก่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดขอนแก่นทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลนาชุมแสง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาชุมแสงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลนาหว้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาหว้าทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงธนสาร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกุงธนสารทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงเซิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกุงเซินทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลสงเปือย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสงเปือยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งชมพู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งชมพูทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลดินดำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดินดำทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลภูเวียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภูเวียง (นอกเขตเทศบาลตำบลภูเวียง)
5.3 เขตการปกครองตามลักษณะการปกครองท้องถิ่นหรือราชการส่วนท้องถิ่น จัดแบ่งออกได้ 2 แบบ คือ
5.3.1 เทศบาลตำบลภูเวียง ประกอบด้วย 3 หมู่บ้าน ในเขตตำบลภูเวียง คือ บ้านนาก้านเหลือง หมู่ที่ 1 บ้านภูเวียง หมู่ที่ 4 และบ้านดอนหัน หมู่ที่ 3
5.3.2 องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ทุกตำบลในอำเภอภูเวียงมีฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลทั้ง 11 ตำบล มีหมู่บ้าน รวม 111 หมู่บ้าน
6. เศรษฐกิจ ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และพืชเศรษฐกิจหลักที่สำคัญ ได้แก่ ทำนาปี และนาปัง ปลูกอ้อย และประมงบริเวณเขื่อนอุบลรัตน์ การปศุสัตว์ทั้งเป็นการค้า ได้แก่ โค กระบือ สุกร เป็ด ไก่
7. สถานที่ท่องเที่ยว ที่สำคัญเหมาะกับการพักผ่อนหย่อนใจที่สำคัญ คือ พัทยา 2 ในเขตตำบลหนองกุงเซิน เหมาะแก่การพักผ่อนหย่อนใจในช่วงหยุดสุดสัปดาห์ และหาดสวรรค์ เขตตำบลนาหว้า สิ่งที่ทรงคุณค่าด้านวิถีชีวิตแบบไทยๆ คือ หมู่บ้านอนุรักษ์ควายไทย บ้านโนนสว่าง หมู่ที่ 10 ตำบลนาหว้า
8. ประเพณีสำคัญ งานประเพณีศาลเจ้าจอมหลักเมืองอำเภอภูเวียงจัดงานประเพณีสักการะศาลเจ้าพ่อหลักเมืองในเดือน เมษายน ของทุกปี งานประเพณีบุญบั้งไฟอำเภอภูเวียงจัดงานประเพณีบุญบั้งไฟในช่วงเดือน มิถุนายน ของทุกปี
9. การศึกษาและศาสนา โรงเรียนประถมศึกษา จำนวน 39 แห่ง โรงเรียนขยายโอกาส จำนวน 13 แห่ง โรงเรียนมัธยมศึกษา จำนวน 3 แห่ง วัด 107 แห่ง
10. ประชากร ตามสถิติข้อมูลประชากรกลางปี ณ วันที่ 1 กรกฏาคม 2552 ปรากฏว่า อำเภอภูเวียง มีประชากรทั้งสิ้น 72,104 คน แยกเป็นเพศชาย 36,025 คน และเพศหญิง 36,079 คน หรือ คิดเป็นร้อยละ 49.96 และ 50.04 ของประชากรทั้งอำเภอตามลำดับ |